پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP)

 

پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP)

 

گردآوری»دکترحمید خرم متخصص بیماری های داخلی دام های کوچک

کلیه حقوق مادی و معنوی این اثر متعلق به مولف و بیمارستان دامپزشکی ایرانیان می باشد و هرگونه کپی برداری و نشر طبق قوانین نشر پیگرد قانونی دارد

 

این بیماري منشأ ویروسی دارد و مختص گربه ها می باشد. عوارض بالینی ایجاد شده در این بیماري به طور مستقیم متأثر از خود ویروس نیست بلکه در نتیجه ي بروز پاسخ هاي ایمنی بدن علیه ویروس می باشد. ویروس مولد این بیماري یک کروناویروس است که به همان گروه مشابهی از ویروس ها که در سگ ها موجب بروز بیماري هاي گوارشی می شوند، تعلق دارد. در حقیقت گربه ممکن است به دو نوع از کروناویروس ها مبتلا شود که شامل کروناویروس مولد اختلالات روده ایی گربه و کروناویروس مولد پریتونیت عفونی گربه می باشد. هر چند اختلالات گوارشی ناشی ازکروناویروس مولد اختلالات روده ایی گربه در برخی موارد ممکن است شدید باشد اما عمدتاً به صورت تحت بالینی (عدم بروز علایم بالینی واضح) رخ می دهد.

 

اهمیت وجود این نوع از کروناویروس ها در بدن گربه نه فقط از نظر تداخل با تست هاي تشخیصی FIP است بلکه همچنین ممکن است کروناویروس پریتونیت عفونی گربه حاصل از جهش این نوع کروناویروس باشد. به نظر می رسد گربه هایی با سن کمتر از 2 سال و بالاتر از 10 سال بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماري FIP باشند. خوردن ترشحات عفونی و مدفوع گربه ي مبتلا به FIP راه اولیه ي انتقال این بیماري مسري از گربه ایی به گربه ي دیگر است که معمولاً می تواند به طور غیرمستقیم از طریق تماس با خاك توالت آلوده به ویروس صورت پذیرد. همچنین این ویروس می تواند از طریق رحم گربه ي آبستن به جنین ها انتقال یابد. لازم به ذکر است که کروناویروس گربه به مدت 7 هفته در محیط خشک زنده می ماند و البته این ویروس به وسیله ي شوینده هاي خانگی و ضد عفونی کننده ها نیز غیرفعال می شود.

 

علایم بالینی این بیماري ممکن است بین چند هفته تا چند سال پس از آلوده شدن حیوان به ویروس رخ دهد اما بیشترین احتمال رخداد علایم بالینی در مدت زمان 6 تا 18 ماه پس از بروز آلودگی است. معمولاً گربه هاي مبتلا به FIP سابقه ایی از مواجهه با استرس در طی چند ماه قبل از بروز نشانههاي بالینی دارند. همچنین در بیماران FIP، وجود آلودگی با ویروس FeLV به طور هم زمان می تواند موجب تضعیف سیستم ایمنی بیمار شده که در نتیجه بروز نشانه هاي بالینی بیماري FIP، تسهیل می گردد. نشانه هاي بالینی نوع ترشحی FIP حاصل از هجوم سیستم ایمنی بدن به عروق خونی در مقابله با این ویروس است که شامل تجمع مایع در قفسه ي سینه، شکم و یا هر دو شده و در نتیجه سبب اتساع بدون درد شکم و بروز اختلالات تنفسی می گردد. بنا به تحقیقات، احتمال رخ داد تجمع مایع در شکم، قفسه ي سینه و هر دو ناحیه به طور هم زمان به ترتیب معادل حدوداً 17 ، %62% و 21% است. در نوع غیرترشحی FIP (نوع خشک) که می تواند روند بسیار مزمن داشته باشد، نشانه هاي بالینی معمولاً مبهم است و شامل تب خفیف، کاهش اشتها و وزن می باشد و در مواردي که دستگاه هاي داخلی بدن به طور جدي صدمه می بینند سرفه، استفراغ، اسهال، تشنج و کوري از علایم بالینی دیگر می باشند. تشخیص بیماري FIP به کمک مجموعه ایی از اقدامات تشخیصی شامل معاینه ي کامل و دقیق بالینی، ارزیابی هاي تخصصی آزمایشگاهی، تصویربرداري تشخیصی و هیستوپاتولوژي میسر می شود.

 

درمان بیماري FIP به طور کلی موفقیت آمیز نیست و توصیه می شود تا با توجه به انتخاب روش هاي درمانی توسط دامپزشک، ارزیابی بالینی و آزمایشگاهی با توالی هر 7 تا 14 روز در طول مدت درمان صورت بگیرد تا روند درمان به طور دقیق تحلیل و بررسی شود. در مبحث پیشگیري متأسفانه هنوز واکسن مؤثري براي بیماري FIP وجود ندارد و همچنین در مورد واکسن هاي موجود نگرانی هایی از نظر تأثیرگذاري و امنیت سلامتی گربه ها، وجود دارد.

 

به علت اینکه خطر ابتلا به FIP در نژادهاي خالص بیشتر از نژادهاي مخلوط است بنابراین رعایت اصول بهداشتی و پیشگیري در مراکز پرورش گربه اهمیت ویژه دارد. توجه شود که در صورت رخداد بیماري در این مراکز، گربه هاي سالم از بیماران جداسازي شوند و همین طور الزاماً هر قلاده گربه ایی که جدیداً به مجموعه افزوده مي شود، ابتدا قرنطینه گردد. باید توجه داشت که کروناویروس گربه ها، انسان را مبتلا نمی کند و اساساً در انسان این بیماري رخ نمی دهد. همچنین کروناویروس هاي نوع 229E و OC43 به طور شایع و متداول در انسان موجب بروز بیماري سرماخوردگی ( Common cold) و بروز اختلالات تنفسی می شوند که براي سلامتی گربه ها خطرساز نیستند.

افزودن دیدگاه جدید